2028'e Kadar Yapay Zeka Kaynaklı Sosyal ve Ekonomik Çalkantılar Bekleniyor

Yapay zeka (YZ) teknolojisinin, 2028 yılına kadar insan emeğini büyük oranda ve hızla ikame ederek toplumsal ve ekonomik anlamda ciddi sarsıntılar yaratabileceği öngörülüyor. Bu vizyon, yüksek nitelikli iş gücünün yapay zekayla yer değiştirmesi sonucu ortaya çıkacak "küresel zeka krizi"ni tasvir ediyor.

Senaryo Haziran 2028 Tarihli Kurgusal Not Şeklinde Yazıldı

Amerikan yatırım araştırma şirketi Citrini'nin CEO'su James Van Geelen ile yapay zeka girişimcisi Alap Shah tarafından kaleme alınan ve Haziran 2028 tarihli kurgusal bir not formatındaki çalışma, krizin gelişimini geriden ele alıyor. Onlara göre, "insanın modasının geçmesi" nedeniyle gerçekleşen işten çıkarmalar 2026 yılında başladı. Bu süreçte şirketler, insan gözetimi olmadan görevleri yerine getiren YZ ajanlarını kullanmaya başladı.

Van Geelen ve Shah, Ocak ayında teknoloji sektöründe Amazon, Expedia ve Pinterest gibi şirketlerin YZ bağlantılı işten çıkarmalarına atıfta bulunuyor. Ancak uzmanlar, bu işten çıkarmaların gerçekten yapay zekanın sağladığı verimlilikten kaynaklanıp kaynaklanmadığının net olmadığını belirtmişti.

Yapay Zeka Yatırımları ve İşten Çıkarmalar Arasında Döngü

Yazarlar, teknoloji alanındaki işten çıkarmaların kısır bir döngü başlattığını ifade ediyor: Şirketler yapay zekaya daha fazla yatırım yaptıkça modeller gelişiyor ve bu durum daha çok işten çıkarmayı haklı çıkarıyor. Öngörüde, "Her şirketin tek başına verdiği yanıt rasyoneldi ancak ortaya çıkan toplu sonuç felaketti" deniyor.

Rekabetçi kalmak için şirketlerin en yeni teknolojileri benimsemek zorunda olduklarını belirten yazarlar, bu yüzden "YZ tarafından en çok tehdit edilenler, YZ'yi en agresif biçimde benimseyenler oldu" görüşünü paylaşıyor.

Ekonomik ve Sosyal Etkiler

İşini kaybeden beyaz yakalı çalışanların daha düşük ücretli pozisyonlar ve mavi yakalı işlere yöneldiği, işini koruyan az sayıda kişinin ise ücretlerin sabit kalmasıyla karşılaştığı belirtiliyor. 2027 ortasında ABD ekonomisi durgunluğa girerken, 2028 itibarıyla işsizlik oranı yüzde 10'un üzerine çıkıyor.

Yapay Zeka Ajanlarının Rolü

2027 yılında yapay zeka ajanlarının, insanların cihazlarında arka planda çalışarak tüm bilgisayar kodlarını yazdığı, haftalar süren araştırmaları yönettiği ve kullanıcıların harcamalarını optimize ettiği anlatılıyor. Yeni ekonomi, komut mühendisi, güvenlik araştırmacısı ve altyapı teknisyeni gibi bazı mesleklerin ortaya çıkmasına neden oluyor ancak onlarca meslek ise geçersiz hale geliyor. Üstelik yeni pozisyonların ücretleri eski işlerin sadece küçük bir kısmını karşılıyor.

Ekonomideki Riskler ve Toplumsal Tepkiler

Beyaz yakalıların düşük ücretli işlere kayması iş gücü arzını artırarak ücretleri düşürüyor. Birçok hane, konut kredilerini ödeyebilmek için kredi kartı ve emeklilik birikimlerini kullanmak zorunda kalıyor. 2028'de ABD ekonomisi, yeni bir konut kredisi krizine doğru ilerliyor.

Bunu hafifletmek amacıyla hükümetin hanelere daha fazla nakit destek sağlaması gerekiyor ancak azalan vergi gelirleri nedeniyle bu durum ekonomiye ek yük getiriyor. Ayrıca, yazarlar 2010'lardaki Wall Street hareketine benzer şekilde "Occupy Silicon Valley" adlı bir protesto dalgasının Mayıs 2028'de Anthropic ve OpenAI'nin San Francisco ofislerinin girişlerini haftalarca engelleyeceğini öngörüyor.

Uyarı ve Sonuç

Van Geelen ve Shah, bu senaryoların tam olarak gerçekleşmeyebileceğini ancak yapay zekanın kurumların uyum sağlama hızından daha hızlı bir şekilde ekonomiyi dönüştürmekte olduğunu vurguluyor.