ABD, İran Savaşında Yapay Zekayı Kullanıyor: Palantir Şirketi Ne Diyor?

ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarında yapay zeka teknolojilerini kullanması, teknoloji şirketi Palantir'in BBC'ye verdiği özel röportajla gündeme geldi. Palantir, yapay zekanın askeri alandaki uygulamalarının öngörülemeyen riskler taşıdığına yönelik kaygılara karşı çıkarak, teknolojinin kullanım sorumluluğunun askeri müşterilere ait olduğunu vurguladı.

Palantir’den Yapay Zeka Platformu Maven Hakkında Açıklama

BBC'nin haberine göre, uzmanlar Palantir'in geliştirdiği ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarında kullanıldığı bildirilen yapay zeka destekli savunma sistemi Maven Smart System hakkında endişelerini dile getirdi. Analistler, platformun verilerin yeterince doğrulanması için sınırlı zaman bırakarak yanlış hedeflerin vurulmasına zemin hazırlayabileceğini belirtti.

Palantir'in İngiltere ve Avrupa Başkanı Louis Mosley, Maven gibi yapay zeka sistemlerinin ABD'nin İran savaşındaki yönetimde "belirleyici" rol oynadığını ifade etti. Ancak Mosley, teknolojinin nasıl kullanılacağının daima "askeri kurumun" sorumluluğunda olduğunu belirtti. Mosley, "Her zaman son kararı veren bir insanın sürece dahil olduğunu" söyledi.

Maven Smart System’in İşleyişi ve Tartışmalar

2017'de Pentagon tarafından lanse edilen Maven Smart System, istihbarat, uydu ve insansız hava aracı görüntüleri gibi büyük veri kaynaklarını bir araya getirerek askeri hedefleme süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor. Sistem, analiz ettiği verilerle hedefleme önerileri sunuyor ve askeri ekipman ile personel mevcudiyetine göre güç düzeyi tavsiyelerinde bulunabiliyor.

Bununla birlikte, savaşta bu tür yapay zeka araçlarının kullanımı giderek daha fazla sorgulanıyor. Şubat ayında Pentagon, Maven'i destekleyen sistemlerden biri olan Anthropic’in yapay zeka platformu Claude’un otonom silahlar ve gözetim amaçlı kullanılmasına izin vermemesi nedeniyle aşamalı olarak kaldırılacağını duyurdu. Palantir ise alternatif sistemlerin devreye alınabileceğini açıkladı. Bu gelişmeler, ABD'nin İran saldırılarında Claude yapay zeka aracının rolü ile bağlantılıdır.

Yapay Zeka ve Savaş Planlamasındaki Rolü

Şubat ayından itibaren ABD'nin İran genelinde düzenlediği 11 binden fazla saldırının çoğunun Maven tarafından planlandığı bildiriliyor. BBC’nin platformun yanlış hedef belirleme riskiyle ilgili sorusuna Mosley, Maven’in yalnızca askeri personelin karar alma sürecini hızlandırmaya yönelik bir rehber olduğunu ve otomatik hedefleme sistemi olarak görülmemesi gerektiğini söyledi.

Mosley, "Maven’i destek aracı olarak düşünebilirsiniz. Daha önce tek tek elle yapılması gereken büyük miktarda bilgi işlenmesini sağlıyor" dedi. Ancak, komutanların zaman baskısı altında Maven’in çıktılarını onaylanmış karar gibi kabul etme riskine ilişkin soruya ise bu konunun askeri müşterilere ait olduğunu ve Palantir’in rolü olmadığını belirtti.

Uzmanlardan ve Yetkililerden Endişeler

ABD'nin Ortadoğu’daki askeri güçlerinin başındaki Amiral Brad Cooper, yapay zeka sistemlerinin subaylara saniyeler içinde büyük veri yığınlarını tarama imkanı sağladığını ve böylece liderlerin düşmandan daha hızlı karar almasını mümkün kıldığını söyledi. Ancak, Queen Mary Üniversitesi’nden Prof. Elke Schwarz, hız ve ölçeğe öncelik verilmesinin hedeflerin anlamlı doğrulanması için az zaman bıraktığını ve bu durumun sivillerin yanlışlıkla hedef alınmasına yol açabileceğini ifade etti.

Schwarz, "Öldürme riski varsa ve kritik karar alma sürecinin önemli bir bölümünü yazılıma devrederseniz, yazılıma bağımlı hale gelirsiniz ve bu durum sizi zafiyete düşürür" diye ekledi.

İran’daki Sivil Kayıplar ve Kongre Tepkileri

Pentagon yetkilileri, İran'ın Minab kasabasındaki bir okula yapılan ve 168 kişinin hayatını kaybettiği ölümcül saldırıda Maven gibi yapay zeka araçlarının hedef belirlemede kullanılıp kullanılmadığı yönünde sorgulandı. İranlı yetkililer, bu saldırıda yaklaşık 110 çocuğun hayatını kaybettiğini bildirdi.

Kongre'deki bazı üst düzey Demokratlar, yapay zeka platformlarının daha sıkı denetlenmesi çağrısında bulundu. Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi Üyesi Sara Jacobs, yapay zeka sistemlerinin kullanımına dair açık ve net kuralların olması gerektiğini söyledi. Jacobs, bu sistemlerin yüzde 100 güvenilir olmadığını ve operatörlerin bunlara aşırı güvendiğini belirtti.

Jacobs, "Yanlış karar vermenin bedeli siviller ve operasyonu gerçekleştiren askerler için yıkıcı olabilir. Bu nedenle ordunun yapay zeka kullanımına katı güvenlik sınırları koyması ve ölümcül güç kullanımında mutlaka bir insanın sürece dahil olmasını sağlamamız gerekiyor" dedi.

Palantir’in Yanıtları ve Pentagon’un Gelecek Planları

Palantir, platformunun Pentagon'daki karar alma süreçlerini aceleye getirdiği ve potansiyel tehlikeler yarattığı yönündeki iddiaları reddetti. Mosley, komutanların daha hızlı hareket etmesinin Maven sayesinde sağlanan "arttırılmış verimlilik" sonucu olduğunu savundu.

Pentagon ise "operasyonel güvenlik" gerekçesiyle BBC'nin gelecekte yapay zeka sistemlerinin kullanımına ve olası hatalarda sorumluluğun kimde olacağına dair sorularını yanıtlamadı. Ancak ABD'li yetkililer, Maven'in daha fazla entegre edilmesi yönündeki planları ilerletiyor gibi görünüyor. Bu durum, Elon Musk'ın xAI şirketi ile Pentagon arasında Grok modeli kullanım anlaşması iddialarıyla ilişkilendirilebilir.

Geçen hafta Reuters, Pentagon'un Maven'i "resmi bir kayıt programı" olarak tanımladığını bildirdi. Bu, yazılımın uzun vadede ABD ordusu genelinde kullanılan bir teknoloji statüsüne kavuşacağı anlamına geliyor. Reuters'in elde ettiği bir mektupta Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, platformun komutanlara "düşmanları her alanda tespit etmek, caydırmak ve baskı altına almak için gerekli en son araçları" sağlayacağını ifade etti.

Jemimah Herd bu habere katkıda bulundu. Bu haber BBC gazetecileri tarafından hazırlanıp denetlendi. Çeviri sürecinde yapay zekadan faydalanıldı.