Çin, Meta'nın Manus Yapay Zeka Girişimini Satın Almasını Engelledi

Çin, ileri teknoloji transferi konusundaki kaygılarını gerekçe göstererek, Meta'nın yapay zeka girişimi Manus'u satın alma anlaşmasını beklenmedik biçimde engelledi.

Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, Pazartesi günü yayınladığı açıklamada, Manus'un yabancı yatırımcılar tarafından satın alınmasının yasaklandığını ve anlaşmanın tüm taraflarının işlemi iptal etmesi gerektiğini duyurdu. Meta Platforms'un adı açıklamada özellikle belirtilmedi.

Yasal Dayanak ve Jeopolitik Bağlam

Açıklamada, kararın Yabancı Yatırımların Güvenlik İncelemesi Çalışma Mekanizması Ofisi tarafından Çin yasalarına uygun şekilde alındığı ifade edildi. Bu gelişme, Çinli yetkililerin yıl başında anlaşmayı incelemeye aldığını açıklamasından sonra geldi.

Komisyon, yasak kararının gerekçeleri hakkında detay paylaşmadı. Bu duyuru, ABD Başkanı Donald Trump’ın Mayıs ayında Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ile yapacağı görüşmeden önce geldi ve Çin'in teknoloji alanındaki ABD ile artan jeopolitik rekabet ortamında yapay zeka sektöründeki denetimleri sıkılaştırdığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Manus ve Meta'nın Satın Alma Süreci

Meta, Aralık ayında Çin kökenli ve merkezi Singapur’da bulunan Manus'u satın aldığını açıklamıştı. Manus, "dünyanın ilk tamamen otonom yapay zekası" olarak tanımlanan ürününü tanıttığında teknoloji dünyasında hızlıca dikkat çekmişti.

Manus'un geliştirdiği, çok adımlı karmaşık işleri bağımsız olarak yapabilen "genel amaçlı" yapay zeka ajanının, Meta’nın platformlarındaki yapay zeka ürün gamını genişletmesi hedefleniyordu.

Manus AI'nın Özellikleri ve Çin'in Müdahalesi

Şirket, Çin'in bir sonraki DeepSeek olarak anılıyor ve yapay zeka ajanının gayrimenkul alımı yapabildiği, video oyunları programlayabildiği, hisse senedi analizleri gerçekleştirebildiği ve seyahat planları hazırlayabildiği ifade ediliyor.

Meta, Manus'ta artık Çinli mülkiyet payı kalmayacağını ve Manus'un Çin'deki hizmetlerini sonlandıracağını belirtmişti. Ancak Çin, Ocak ayında satın almanın kendi yasalarına uygunluğunu inceleyeceğini açıklamıştı.

Financial Times'ın haberine göre, geçen ay düzenleyiciler Manus'un CEO'su Xiao Hong ve baş bilim insanı Ji Yichao'nun Çin'den ayrılamayacağını bildirdi. Çin Ticaret Bakanlığı da yurt dışı yatırımlar, teknoloji ihracatı, veri transferleri ve sınır ötesi satın almaların Çin yasalarına uygun olması gerektiğini vurgulamıştı. Meta ise Manus çalışanlarının çoğunun Singapur’da olduğunu belirtmişti.

Manus yorum talebine yanıt vermedi ancak internet sitesinde şirketin "artık Meta'nın bir parçası olduğu" belirtiliyor; bu da anlaşmanın tamamlandığını gösteriyor.

Meta'nın Açıklamaları ve Uzman Görüşleri

Meta, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Manus işleminin geçerli tüm yasalara tamamen uygun olduğunu belirtti ve soruşturmaya ilişkin uygun bir çözüm beklediklerini ifade etti.

Teknoloji araştırma ve danışmanlık kuruluşu Omdia'nın baş analisti Lian Jye Su, Çin'in yapay zeka alanındaki temel ulusal güvenlik varlıklarına ilişkin katı tutumunu dünyaya gösterdiğini söyledi. Su, bu kararın Çinli yetkililerin derin teknoloji şirketleri üzerindeki satın alma işlemlerine nasıl yaklaşacaklarının güçlü bir göstergesi olduğunu belirtti.

Uzman, Pekin'in getirdiği satın alma yasağının ABD'li teknoloji şirketlerinin benzer satın alma planlarını caydırabileceğini ve bunun ABD'nin Çin'e yönelik ihracat kontrolleri, kara listeleri ve yatırım kısıtlamalarını yansıtan bir rekabet hamlesi olduğunu da ekledi.