BM, Yapay Zeka Risklerini İncelemek İçin 40 Kişilik Küresel Bilim Kurulu Kurdu

Birleşmiş Milletler, Amerika Birleşik Devletleri'nin itirazlarına rağmen, yapay zekanın risklerini değerlendirecek 40 üyeli uluslararası bir bilim kurulunu bu hafta görevlendirdi. Bu gelişme, teknoloji şirketlerinden eski çalışanların yapay zeka ile ilgili uyarılarını dile getirdiği bir dönemde gerçekleşti.

BM Genel Kurulu, ABD ve Paraguay'ın karşı oylarına karşın, Tunus ve Ukrayna'nın çekimser kaldığı oylamada 117'ye 2 çoğunlukla kurulun kurulmasını onayladı. Rusya, Çin ve Avrupa müttefikleri ise lehine oy kullandı.

Kurulun Görevleri ve Önemi

Bağımsız Uluslararası Yapay Zeka Bilim Kurulu, BM tarafından "türünün ilk küresel bilimsel organı" olarak tanımlanıyor. Kurul, yapay zekanın risklerini, fırsatlarını ve etkilerini toplayarak analiz edecek ve yıllık raporlar yayınlayacak. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, bu kurulun "yapay zekanın küresel düzeyde bilimsel olarak anlaşılması için temel bir adım" olduğunu belirtti.

"Yapay zekanın baş döndürücü hızla ilerlediği bir dünyada, bu kurul tüm üye devletlerin teknolojik kapasiteleri ne olursa olsun eşit koşullarda sürece katılmasını sağlayacak titiz ve bağımsız bilimsel içgörüler sunacak." - Antonio Guterres

Endişeler ve Eski Çalışanların Uyarıları

Bu oylama, yapay zeka uygulamalarına dair endişeler nedeniyle şirketlerden ayrılan çalışanların uyarılarının arttığı bir döneme denk geliyor. Anthropic'in eski güvenlik araştırmacısı Mrinank Sharma yayımladığı açık mektupta, yapay zekanın gelişimi ve diğer krizlerle birlikte dünyanın tehlike altında olduğunu vurguladı. OpenAI'nin eski baş araştırmacısı Zoe Hitzig ise New York Times'a eski çalıştığı şirketin stratejisinde ciddi çekinceleri olduğunu ifade etti.

Anthropic CEO'su Dario Amodei, OpenAI CEO'su Sam Altman ve Apple kurucu ortağı Steve Wozniak gibi isimler de yapay zekanın risklerine dair uyarılarda bulundu.

Kurul Üyeleri ve ABD'nin Tepkisi

Kurul, 2 bin 600'den fazla aday arasından seçilen uzmanlardan oluşuyor ve üyeler üç yıllık sürelerle görev yapacak. Avrupa'dan 11 üye bulunuyor, aralarında Türkiye'den Melahat Bilge Demirkoz da yer alıyor. ABD temsilcisi Lauren Lovelace, kurulun BM'nin yetki alanını önemli ölçüde aştığını belirterek, yapay zeka yönetiminin BM tarafından dikte edilemeyeceğini savundu.

Lovelace, BM'nin ekonomik ve stratejik rekabeti şekillendirecek teknolojilerin regülasyonunu baskılamak yerine, uluslararası barış, güvenlik, insan hakları ve insani yardım gibi temel görevlerine odaklanması gerektiğini dile getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, federal bürokrasiyi azaltmayı ve eyalet yasalarından kaynaklanan karmaşayı önlemeyi amaçlayarak, yapay zekanın mümkün olduğunca az düzenlenmesini savunuyor. Yapay zekanın yaygınlaşması konusunda ABD ve Çin arasında yoğun bir rekabet bulunuyor.

ABD'nin itirazlarına rağmen kurulda iki ABD'li uzman da yer alıyor: Minnesota Üniversitesi'nden Prof. Vipin Kumar ve emekli Colorado Üniversitesi öğretim üyesi dilbilimci Martha Palmer.