ABD Yargıcı, Anthropic'e Yönelik Yasak Kararının Cezalandırma Amacı Taşıyıp Taşımadığını İnceliyor

ABD hükümetinin, yapay zeka şirketi Anthropic'e uyguladığı yasak, şirketin Claude isimli yapay zeka modelinin askeri amaçlı sınırsız kullanımına izin vermemesi sebebiyle Pentagon ile yaşanan anlaşmazlık sonrasında cezalandırıcı bir adım olarak değerlendiriliyor.

Salı günü San Francisco’daki federal mahkemede görülen duruşmada, Anthropic, ulusal güvenlik riski ilan edilerek kara listeye alınmasına karşı ABD hükümetinden ihtiyati tedbir talep etti.

Yargıcın Endişeleri

Bölge Yargıcı Rita F. Lin, duruşmanın başında, bu kararın "Anthropic'i felç etmeye yönelik bir girişim gibi göründüğünü" belirterek, hükümetin şirketi açıkça eleştirdiği için cezalandırıyor olabileceğinden kaygı duyduğunu ifade etti. Bu gelişmeler ABD medyasında da geniş yer buldu.

Trump Yönetimi ve Savunma Bakanlığı'nın Tutumu

Şubat ayında ABD Başkanı Donald Trump ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, Claude modelinin sınırsız askeri kullanımı reddetmesi üzerine, yönetimin bu yapay zeka şirketiyle ilişkilerini kestiğini duyurmuştu. Anlaşmazlığın temelinde, insan denetimi olmadan ölümcül otonom silahların kullanımı ve Amerikalıların kitlesel gözetimi gibi kısıtlamalar yer alıyor.

ABD hükümeti, Anthropic'i "tedarik zinciri açısından ulusal güvenlik riski" olarak tanımlayarak federal kurum ve görevlilere Claude'u kullanmayı bırakmaları yönünde talimat verdi.

Anthropic'in Hukuki Mücadelesi

9 Mart'ta Anthropic, kendisine verilen tedarik zinciri riski etiketine karşı hükümete karşı iki dava açtı. Bir dava bu risk değerlendirmesinin yeniden gözden geçirilmesini talep ederken, diğer dava Trump yönetiminin şirketin ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği kapsamındaki ifade özgürlüğü hakkını ihlal ettiğini iddia ediyor.

Yargıç Lin, NPR'nin aktardığına göre, Pentagon'un hangi yapay zeka ürünlerini kullanacağına karar verme yetkisi olduğunu kabul etti ancak hükümetin federal kurumların Anthropic kullanımını yasaklaması ve Hegseth'in Pentagon ile çalışmak isteyenlerin Anthropic ile bağlarını koparması yönündeki açıklamalarının yasa dışı olup olmadığını sorguladı.

Hükümet avukatı, Pentagon'un adımlarının misilleme amaçlı olmadığını, bu kararların Anthropic'in yapay zeka modelinin kullanım şekline dayandığını ve anlaşmazlığın kamuoyuna taşınmasına bağlı olmadığını savundu.

Geleceğe Yönelik Riskler ve Uzman Görüşü

NPR ayrıca, Anthropic'in Claude modelini ulusal güvenliği tehdit edecek şekilde güncelleyebileceği gerekçesiyle ileride de risk altında görülmeye devam edilebileceğini bildirdi. Euronews Next, haberin yayımlandığı sırada Anthropic’den yorum alamadı.

Tedarik zinciri riski sınıflandırmasının genellikle yabancı şirketlere uygulandığını belirten bilgisayar bilimci ve SingularityNet ile The Artificial Superintelligence Alliance CEO'su Ben Goertzel, bu tanımın Anthropic için kullanılmasının uygun olmadığını ifade etti.

Goertzel, Euronews Next’e yaptığı açıklamada, "Bu, yürütme organının kelimeleri ve yasaları istediği gibi yorumlayabileceği anlamına geliyor" dedi. Ayrıca, tedarik zinciri riski tanımının en sert şekilde uygulanması durumunda, Anthropic'in devletle iş yapan hiçbir şirkete yazılım satamamasının şirket için çok olumsuz sonuçlar doğuracağını belirtti.

Şirketin hükümet projeleri dışındaki geniş pazar sayesinde finansal olarak ayakta kalabileceğini ve ülkede Donald Trump hayranı olmayan kesimden ciddi destek göreceğini söyledi. Ancak kısa vadede tedarik zinciri riski etiketinin diğer şirketleri Trump yönetimine karşı durmaktan caydırma etkisi olacağını da ekledi.

Goertzel, "Başkan Trump, yapay zeka sektörüne de herkes gibi hizaya girmeyi öğretmeye çalışıyor" yorumunda bulundu.

Mahkemenin Karar Süreci

Yargıç Lin, mahkemenin davanın esasını incelemeye devam ettiği süreçte, hükümetin yasağının geçici olarak askıya alınıp alınmayacağına dair önümüzdeki günlerde karar vermesinin beklendiğini açıkladı.